چاپ مقاله دکتر ساقی سپهری

مقاله دکتر ساقی سپهری (دانشیار شیمی دارویی) با عنوان Recent advances in Isatin chemistry: Classical and modern synthetic strategies, mechanistic perspective, and biological applications of a privileged scaffold با ضریب تأثیر 5/80 در مجله Results in Chemistry به چاپ رسید. لازم به ذکر است ایشان به عنوان نویسنده مسئول در این مقاله مشارکت داشته‌اند. مجله مذکور در پایگاه‌های اطلاعاتی ISI و Scopus نمایه می‌شود.

ایساتین (1H-ایندول-2،3-دی‌اون) یک داربست ممتاز است که به دلیل تنوع‌پذیری فوق‌العاده در سنتز و طیف گسترده‌ای از فعالیت‌های زیستی، همواره مورد توجه بوده است. در دهه‌های اخیر، پیشرفت‌های چشمگیری در توسعه روش‌های سنتزی کارآمد و طراحی منطقی مولکول‌های زیست‌فعالِ مبتنی بر ایساتین حاصل شده است؛ امری که این داربست را به بستری ارزشمند در شیمی آلی و شیمی دارویی مدرن تبدیل کرده است. این مقاله مروری، با تلفیق رویکردهای سنتزی کلاسیک و روش‌های نوین—از جمله تبدیل‌های مبتنی بر اکسیداسیون، واکنش‌های حلقه‌زایی (سیکلیزاسیون و آنولاسیون)، فرآیندهای کاتالیزشده با فلزات واسطه، راهبردهای تک‌ظرفی (one-pot) و دومینو، و پروتکل‌های سنتز سبز—نمایی جامع از پیشرفت‌های اخیر در شیمی ایساتین ارائه می‌دهد. همچنین، راهبردهای مکانیسمی نوظهور، نظیر عامل‌دار کردن پیوند C–H، تبدیل‌های رادیکالی، واکنش‌های کربونیلاسیون و روش‌های شکستن گزینشی پیوندها، با تأکید بر دامنه کاربرد سنتزی، بینش‌های مکانیسمی و مزایای عملی آن‌ها، به دقت مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند. علاوه بر این، شیمی دارویی مشتقات ایساتین با تمرکز بر روابط کلیدی ساختار-فعالیت (SAR) و ویژگی‌های فارماکوفوری که مسئول فعالیت‌های زیستی متنوع آن‌ها هستند، به‌طور نظام‌مند بررسی شده است. تحولات اخیر در زمینه ترکیبات ضدسرطان، ضدباکتری، ضدویروس، محافظ عصبی و سایر کاندیداهای دارویی نیز خلاصه شده‌اند؛ که نشان می‌دهد چگونه اصلاح ساختاریِ هدفمندِ داربست ایساتین، امکان تعدیل فعالیت زیستی و گزینش‌پذیری نسبت به هدف را فراهم می‌سازد. در نهایت، چالش‌های کنونی و فرصت‌های پیش رو با تأکید بر سنتز پایدار، طراحی واکنش مبتنی بر مکانیسم، طراحی مولکولی محاسباتی و کشف داروهای چندمنظوره تبیین شده‌اند. این مقاله مروری با تلفیق روش‌شناسی سنتزی و دیدگاه‌های شیمی دارویی، منبعی جامع برای پژوهشگرانی فراهم می‌آورد که در حوزه توسعه نسل جدیدی از مولکول‌های کاربردی و عوامل درمانیِ مبتنی بر ایساتین فعالیت می‌کنند.